Na pochetokot na juni vo 8 gradovi i 21 selo niz Republikata e napravena Anketa za dlabinsko merenje na gragjanskata doverba vo instituciite, shto ja sprovede Asocijacijata za gragjanska tolerancija i sorabotka (AGTIS) vo ramkite na proektot “Fasadata drzhi, temelite tonat”, koj e finansiran od Nacionalnata fondacija za domkratija (National Endowment for Democracy) od SAD. Anketata opfatila 1,011 ispitanici.
Kako shto prenese nedelnikot “Fokus”, rezultatite go potvrduvaat takanarecheniot “opshtestveno struktuiran defekt” (OSD), odnosno “defektot” vo opshtestvenite odnosi se smeta za opshtestvena vrednost. Dali nekogash ste gi slushnale, pa duri i izgovorile slednite rechenici: “Ne krade – se snaogja”, “Shto ko krade – site se isti”, “Vidi go ti, pametno kopile – se iskrade”, “Krade, no na funkcija si e chovekot”, “Shtom e so prstite vo medot, sekako deka kje gi izlizhe”, “Sekoj ja koristi funkcijata kako znae”, “Ako de, ako kradat – i na narodot davaat”, “A shto pravea drugite vo nivnoto vreme?”, “K’smetot nie takov – site ne mrazat”, “nemate pravo da prashuvate, oti vo vashe vreme…”
OSD e i koga poedinci od vladejachkite redovi javno prozivaat politichki oponent za kriminal i gi povikuvaat drzhavnite institucii nadlezhni za gonenje na takov kriminal da reagiraat (a tie ne mrdaat bidejkji nema dokazi).
Eve gi rezultatite od taa anketa:
Na prashanjeto “Dali se soglasuvate deka ovaa vlada e dobra zatoa shto, iako krade – povekje dava na gragjanite?” odgovorite se sledni:
Voopshto ne – 57%
Delumno ne – 6%
Potpolno da – 12%
Delumno da – 9%
Ne znae – 16%
Komentar: 21% od anketiranite (pretezhno od ruralnite sredini, kako vo Kavadarechko, ama i vo Prilep i predgradijata na Skopje) se soglasuvat so ovoj OSD – vlasta ako krade, ama dava na narodot. Ako na toa gi prikluchime i neopredelnite, doagjame do frpantna sostojba vo koja kaj 37% od populacijata vakviot opshtestven defekt “pominuva”.
Na prashanjeto “Dali e podobro da ima vrabotuvanja bez potreba, otkolku lugjeto da bidat na socijalna pomosh?”, odgovorite se sledni:
Voopshto ne – 41%
Delumno ne – 14%
Potpolno da – 20%
Delumno da – 13%
Ne znae – 12%
Komentar: Vakviot opshtestven defekt “pominuva” pretezhno vo urbanite sredini, vo gradovite kaoo Veles, Skopje, Prilep… ama ne pominuva vo Gostivar.
Na prashanjeto “Dali lugjeto koi gi vrabotila partijata vo instituciite, treba na partijata i da i vratat nekako?”, odgovorite se sledni:
Voopshto ne – 43%
Delumno ne – 9%
Potpolno da – 22%
Delumno da – 17%
Ne znae – 9%
Komentar: Otpor kon pozitivniot odgovor na ova prashanje najmnogu imale anketiranite od Skopje, Shtip i Gostivar.
Na prashanjeto “Dali e grev ako se snajdesh, pa i da e malku nezakonski? I ti da beshe taka kje praveshe”, odgovorite se sledni:
Celosno soglasni – 21%
Delumno soglasni – 11%
Celosno protiv – 47%
Delumno protiv – 12%
Ne znae – 9%
Naravouchenie: Moralniot spas se naogja vo stavot deka, i pokraj se “nie sme kopilinja – kje se snajdeme!”. Zatoa ne treba da zachuduva moralnata perverzija za rasprostranetiot stav: “Alal da im e na kopilinjata – se iskradoa!”
