Borbeni linii bea povlecheni za presudata na sudijata od Federalniot sud na SAD deka „Epl” treba da mu pomogne na FBI da go deshifrira kodot na ajfonot povrzan so teroristichkiot napad vo San Bernardino, Kalifornija.
Tim Kuk, izvrshniot direktor na „Epl”, ja odbi naredbata na sudijata vo otvoreno pismo shto go objavi na veb stranata na kompanijata vo sredata vecher, kratko otkako sudijata Sheri Pim naredila na kompanijata da mu pomogne na FBI da dojde do podatocite vo telefonot.
Napadot od 3 dekemvri vo San Bernardino go izvrshija Sajed Rizvan Faruk i negovata sopruga Tashfen Malik za vreme na praznichnata zabava vo kancelarijata kade rabotel Faruk. Bea ubieni 14 lugje. Policijata gi ubi Faruk i Malik pri vooruzhenata prestrelka podocna istiot den. FBI saka „Epl” da pomogne vo hakiranjeto na ajfonot na Faruk so toa shto kje napravi nov softver so koj kje mozhat da gi izbegnat bezbednosnite merki i kje go instaliraat softverot vo ajfonot koj go zaplenile za vreme na istragata. Od Belata kukja zavchera ovoj sluchaj go narekoa „vazhen nacioalen prioritet”. Portparolot Dzosh Ernest reche deka inpsektorite barale nachin da vlezat vo ovaa mala naprava.
No, Kuk reche deka ne mozhe da ima garancija za tie ogranichuvanja i deka hakiranjeto na ovaa naprava „neizbezhno kje sozdade taen vlez vo site ajfoni i drugi kodirani napravi na „Epl””.
„Vladata na SAD pobara od nas neshto shto go nemame i neshto za koe smetame deka e premnogu opasno da go sozdademe. Tie od nas pobaraa da kreirame taen vlez vo ajfonot”, reche Kuk. „Takviot poteg kje ja zagrozi slobodata shto nashata vlada treba da ja zashtituva.” Implikaciite od baranjata na vladata se zastrshuvachki, reche toj bidejkji toa bi i dalo mokj na vladata da mozhe da vleze vo site napravi i da gi prezeme podatocite.
Amerikanskoto zdruzhenie za gragjanski slobodi (ACLU), vodechkata grupa za zashtita na zakonskite prava, go poddrzha Kuk i soopshti deka kje ja poddrzhi kompanijata „Epl” vo pravnata bitka koja sleduva. Na preskonferencija, ACLU istakna deka ako FBI mozhe da ja ubedi „Epl” da gi hakira ajfonite, togash toa bi go mozhel sekoj surov rezhim vo svetot. Poraneshniot razuznavach koj e vo begstvo Edvard Snouden se soglasi so ova. Na Tviter toj napisha „FBI sozdava svet kade gragjanite se potpiraat na ‘Epl’ da gi odbrani nivnite prava, namesto situacijata da e obratna”. Snouden reche deka softverot shto go baraat od FBI kje ovozmozhi kodot na ajfonot da bide deshifriran vo rok od polovina chas.
Temata so kodiranjeto so decenii e izvor na tenzija megju kompaniite za tehnologija i zakonot. Proizvoditelite na proizvodi so visoka tehnologija sozdavaat kodovi za da ja zashtitat privatnosta na korisnicite. Vo nekoi sluchai duri i samite kompanii ne mozhat da go deshifriraat kodot. No, mozhnosta da se komunicira bez strav od nadzor na vladata mozhe da sozdade zashtita i za kriminalcite i teroristite. Vo pismoto na Kuk se veli deka od „Epl” vekje napravile sè shto e vo nivna mokj i vo ramkite na zakonot za da mu pomognat na FBI.
„Protivenjeto na ovaa presuda ne e neshto shto go sfakjame ednostavno”, pishuva Kuk. “Chuvstvuvame deka morame da se sprotivstvaime na ona shto go smetame za preteruvanje na vladata na SAD.”
