Fridman: Zborovite „pari”, „apsi”, „uapsi”, „glup” i „gjubre” se najchesto upotrebuvani vo objavenite „bombi”

„Vo tekstot na ‘bombite’ izleguva deka ‘budala’ e vo jaka konkurencija so ‘idiot’, koj se srekjava so istiot broj pojavuvanja. Druga moderna zaemka ‘moron’ se pojavuva chetiri pati, no sepak ‘glup’ pobeduva so pedeset primeri, veli lingvistot, akademik d-r Viktor Fridman, koj napravil nauchno-lingvistichko istrazhuvanje na prislushuvanite materijali shto bea objaveni od opozicijata. Toj vo Institutot “Krste Misirkov” vo Skopje odrzha predavanje „Jazikot na bombite kako avtentichen makedonski razgovoren jazik”.

Profesorot potencira deka vo istrazhuvanjeto bile razgleduvani 130.000 zborovi, upotrebeni vo prislushuvanite razgovori. Za nego „bombite” se jazichen korpus koj mozhe da dade ogromen broj zakluchoci za govorot na sovremenata makedonska elita, shto e vazhno za lingvistite. Nachinot na koj se vodele razgovorite e posebno interesen bidejkji, veli Fridman, tie se spontani, a ova osobeno se odnesuva na pcostite.
Vo negovata analiza na jazikot na “bombite” toj posebno se osvrna na upotrebata na turcizmite kako primer za razgovoren jazik, a sporedbata ja pravel so „Za makedonckite raboti” na Krste Petkov Misirkov, koj imal tendencija za sloveniziranje na jazikot. Fridman veli deka vo “bombite” ima 3 pati povekje turcizmi otkolku kaj Misirkov – 82 so 2.555 primeri.
„Istrazhuvanjeto e izvrsheno samo od lingvistichka gledna tochka, bez razlika dali materijalite shto gi razgleduvav se vistiniti ili ne. Ova e retka mozhnost da se sobere soodveten materijal shto kje dade relevantni podatoci za neformalniot govor vo Makedonija”, potencirashe profesorot na Univerzitetot vo Chikago.
Spored Fridman, makedonskite govoriteli gi upotrebuvaat turcizmite vo neformalnata komunikacija, odnosno tie se del od ulichniot govor. Naglasuva deka turcizmite vo „bombite” se koristeni mnogu povekje od srbizmite, iako se prisutni i ednite i drugite. Napomenuva deka imalo i drugi dijalekti, a ne samo skopskiot, koj dominira vo snimkite.
Zborovite pari, apsi, uapsi, glup i gjubre se najchesto upotrebuvanite vo bombite, izjavi Viktor Fridman. Spored nego, najkoristen e turcizmot „pari”, koj vo bombite e koristen 110 pati. Po nego, sleduva zborot „glup”, koristen 50 pati, „apsi” ili „uapsi” 13 pati, zborovite „gjubre”, „muabet”, „parche”, „budala” i „idiot”, koi se koristeni povekje od deset pati, “batali” 6 pati, zborot “moron”, koj e koristen 4 pati, kako i „zboktisa”, „majtap”, „pishtoldzija” i „teatardzii”, koi se koristeni po ednash.
Fridman e istaknat profesor na opshtestveni nauki na Univerzitetot vo Chikago. Toj ima svoj oddel vo Oddelenieto za lingvistika i e vonreden profesor vo Oddelot za antropologija. Ima objaveno golem broj statii na angliski, makedonski i albanski jazik i e chlen na MANU. Poradi golemata nauchna rabota i popularizacija na makedonskiot jazik ima dobieno makedonski pasosh.

 

Останати вести