Intenzivno se pregovara barem pred 11 maj da se dojde do novo reshenie, toa e denot do koga se prijavuvaat kandidatskite listi za izborite. SDSM bara odlozhuvanje na izborite za 4 meseca.
Osven SDSM i partiite na Ali Ahmeti i Menduh Tachi nema da odat na izborite zakazhani za 5 juni. Toa stana jasno otkako tie go propushtija rokot na 5 maj da podnesat do DIK listi na svoi pretstavnici vo izbirachkite odbori. Takva lista so 3,000 iminja (za vkupno okolu 3,500 glasachki mesta) dostavi edinstveno VMRO-DPMNE. Izborniot zakonik predviduva dvajca od pet chlenovi na izbirachkata komisija na sekoe glasachko mesto da se izbiraat od redovite na najgolemite politichki partii na vlast i vo opozicija, no i vo zavisnost od etnichkiot sostav na naselenieto na izbirachkoto mesto. Spored izbornite pravila, mestata nameneti za partiski pretstavnici vo izbirachkite odbori DIK kje gi popolni so lica od drzhavnata administracija (kompjuterski odredeni), no sega stanuva jasno deka najverojatno izbori na 5 juni voopshto nema da ima.
Nitu DUI nitu DPA oficijalno ne izlegoa so soopshtenija deka kje gi bojkotiraat izborite na ovoj termin, megjutoa eksplicitno toa go pokazhaa. Od taborite na site chetiri partii (vkluchuvajkji gi VMRO-DPMNE i SDSM) se doznava deka vo tekot na minatata sedmica mnogu intenzivno se odvivale pregovori so posredstvo na ambasadorite Aivo Orav i Dzes Bejli. Istovremeno i oficijalen Berlin objavi deka naimenuval svoj direkten posrednik vo ovie pregovori (aktuelniot germanski ambasador vo Viena). So pismo vo koe zabelezhuva deka nema uslovi za kredibilni izbori se javi i ministerot za nadvoreshni raboti na Holandija (kako zemja-pretsedavach so EU).
Dali i kolku imale uspeh bilateralni pregovori na timovite na VMRO-DPMNE i SDSM bi trebalo da vidime vekje ovaa sedmica, bidejkji na 11 maj istekuva rokot za prijavuvanje na kandidatskite listi za pratenici. Toa e posledniot rok do koj mozhe da se prijavat uchesnicite na zakazhanite izbori.
VMRO-DPMNE e spremna za izbori i najverojatno kje bide edinstvenata od chetirite golemi partii koja kje go ispochituva ovoj rok. Osven nejzinata koalicija, se ochekuva ushte samo GROM da prijavi svoi listi. Site drugi partii kje gi bojkotiraat izborite, dokolku vo megjuvreme ne se najde drugo reshenie.
SDSM, pak, uporno stoi na stavot deka reshenie za politichkata kriza ne mozhe da se bara dokolku prethodno ne se povleche abolicijata i Sobranieto ne gi odlozhi izborite.
DUI i DPA, kako shto se ochekuvashe, igraat onaka kako shto “im svirat” Amerikancite. Oficijalniot stav na DUI e deka krizata mozhe da se reshi samo preku izbori, a koga tie kje se sluchat – da se dogovori so konsenzus.
Vsushnost, izbori so konsenzus e generalniot stav na site chetiri partii. Razlikata e vo toa shto VMRO-DPMNE gi saka izborite na 5 juni za shto poskoro da ja dokazhe svojata dominacija kaj glasachite, dodeka SDSM tvrdi deka se izigrani site preduslovi za nivna kredibilnost. Od VMRO-DPMNE sozdavaat atmosfera deka strancite postojano im prechat da go pobedat SDSM, dodeka vtorive samo vo megjunarodnoto posrednishtvo gledaat garancija za borba so aktuelniot “kriminalen rezhim”.
Vo makedonskata javnost i natamu se prodlabochuva podelenosta: sekojdnevno vo desetina gradovi se odrzhuvaat protesti i kontraprotesti – ednite organizirani od gragjanskata incijativa #Protestiram (poddrzhani od SDSM) a vtorite od gragjanskata inicijativa na GDOM (chlenstvoto na VMRO-DPMNE).
Mozhno li e odlozhuvanje na izborite?
Spored neoficijalnite informacii koi probija do javnosta, od VMRO-DPMNE se svesni deka ne mozhat da odat sami na izbori, zashto toa samo kje ja prodlabochi krizata. Zatoa i pregovaraat, a na masa pred chetirite partii se nekolku mozhni izlezni reshenija. Glavnoto e kako da se odlozhat izborite a toa da ne bide celosno fijasko na dosegashnata politika. Navodno se razgleduva varijantata za formiranje vlada na shiroka koalicija (zad koja kje zastanat VMRO-DPMNE, DUI, SDSM i DPA) so precizna agenda i mandat najdocna do april 2018 godina, koga se redovnite parlamentarni izbori. Novata Vlada bi trebalo da gi ovozmozhi uslovite za fer i verodostoen izboren proces. Toa bi znachelo Sobranieto da go ponishti reshenieto za samoraspushtanje i da gi odlozhi izborite na 5 juni.
Zakonski Sobranieto mozhe povtorno da zasedava, a izborite da se ponishtat duri i ako Ustavniot sud ja proglasi za neustavna odlukata za odlozheno raspishuvanje na izborite. I spored Izborniot zakon prekrshen e chlenot 12 koj bara od raspishuvanjeto na izborite do denot na nivnoto odrzhuvanje da ima najmalku 70 dena (vo sluchajov toa beshe napraveno na samo 50 dena). No pogolem problem sega pretstavuva shto treba da se ponishti i abolicijata od pretsedatelot Ivanov – tuka treba samiot da objavi deka napravil “tehnichka greshka” zashto, iako taa nema zakonska osnova, vo drzhavata ne postoi praven mehanizam taa poinaku da se sobori.
Laga li e deka se sprema Albanec za premier?
No, navodno, SDSM nema doverba deka dosegashiot sostav na parlamentot navistina kje raboti vo taa nasoka. Ovaa partija predlagala izborite da se odlozhat za septemvri ili oktomvri, no prethodno zadolzhitelno da se povleche abolicijata.
So ogled na rasporedot na silite vo ovoj sostav na Sobranieto (da potsetime deka mandatot na pratenicite ustavno trae do izborot na novi), teoretski e mozhno da se sostavi novo koaliciono mnozinstvo od pratenicite na SDSM, DUI, DPA i nezavisnite (koi se 5 na broj). Ottamu, vo provladinite mediumi vekje se krena panika deka navodno SDSM na DUI i DPA im ponudil sledniot premier da bide Albanec! Ili, vo najmala raka, Albanci da gi prezemat MVR odnosno UBK!
DUI: Ako nema dogovor za izbori, da se vrati vladata na Gruevski i Ahmeti
Prikaznata za Albanec premier ili pretsedatel na Sobranieto i dosega se pripishuvala kako del od “paketot” shto SDSM go nudel na DUI za formiranje koalicija. Interesno e shto stavot na DUI i vo aktuelnite pregovori za izlez od politichkata kriza ne e vo lakomenje kon takvite pozicii. Kako shto objavi Bujar Osmani, portparolot na ovaa partija, stavot na DUI e: ako ne se postigne dogovor za izbori na 5 juni na koi kje uchestvuvaat chetirite partii, za niv najoptimalno reshenie e da se vrati vladata na Nikola Gruevski (kako premier) i Ali Ahmeti so mandat do 2018 godina.
Vo vakov sluchaj DUI kje insistira da ima garancii Specijalnoto javno obvinitelstvo i DIK da prodolzhat da rabotat, da se povleche abolicijata, no i Vladata da gi sprovede preporakite na Pribe.
A.P.
