Pred da iznajmite stan ili kukja, kje treba da napravite pismen ili usen dogovor za iznajmuvanje i da imate dovolno pari za da ja platite garancijata.
Dogovor za iznajmuvanje (tenancy agreement ili lease) e dogovor megju vas i vashiot stanodavec. Vo dogovorot se navedeni iznosot na kirijata i na garancijata, vremetraenjeto i vidot na iznajmuvanjeto, kako i drugi uslovi i pravila.
Pred da go potpishete dogovorot za iznajmuvanje, bidete sigurni deka razbirate se shto e napishano vo nego.
Zemete gi kontaktnite poedinosti na stanodavecot ili na agentot.
Povekjeto stanodavci od vas kje baraat da platite parichna garancija (bond). Ako ne gi odrzhuvate stanot ili kukjata chisti, ako napravite shteta ili ako dolzhite pari za kirija koga kje prestanete da go iznajmuvate, vashiot stanodavec mozhe da pobara delumno ili vo celost da gi zadrzhi parite od garancijata.
Ako vashiot stanodavec bara parichna garancija, toj mora:
– tie pari da gi vlozhi kaj Organot za garancii pri iznajmuvanje na stanben prostor (Residential Tenancies Bond Authority)
– da vi dade popolnet formular za polozhuvanje na parichna garancija shto vie kje treba da go potpishete
– da podgotvi izveshtaj za sostojbata, vo koj e navedena opshtata sostojba na stanot ili kukjata.
Javete se vo Organot za garancii pri iznajmuvanje na stanben prostor ako ne dobiete smetkopotvrda deka ste platile garancija vo rok od 15 dena otkako ste ja platile.
Vashata smetkopotvrda za platena garancija e vazhna – nemojte da ja zagubite. Koga kje prestanete da gi iznajmuvate stanot ili kukjata, smetkopotvrdata kje vi bide potrebna za da mozhete da si gi zemete nazad parite od garancijata.
Vashiot stanodavec ili agent mora da vi dade dva potpishani primeroka od izveshtajot za sostojbata pred da se vselite. Proverete dali stanot ili kukjata se bezbedni i kazhete mu na vashiot stanodavec ili agent ako zabelezhite bilo kakvi opasnosti za bezbednosta, na primer, nesoodvetna ograda okolu bazenot ili ochigledni problemi so elektrichnite instalacii i aparati. Proverete gi stanot ili kukjata i popolnete go izveshtajot, zapishuvajkji gi site vekje postojni oshtetuvanja kako shto se puknatini, damki na dzidovite ili skrsheni drshki. Ako ne se soglasuvate so neshto shto go napishal vashiot stanodavec ili agent vo izveshtajot za sostojbata, i toa napishete go vo izveshtajot.
Vratete mu eden potpishan primerok na stanodavecot ili na agentot vo rok od tri dena otkako kje se vselite.
Zadrzhete eden primerok od izveshtajot za sostojbata. Mozhe da vi bide potreben koga kje prestanete da gi iznajmuvate stanot ili kukjata ako nastane spor okolu toa koj treba da plati za chistenjeto, shtetite ili za zamenuvanjeto na rabotite shto nedostigaat.
Javete se, po vash izbor, vo kompaniite za voda, struja, gas i telefonski uslugi za da se osigurate deka tie kje vi bidat priklucheni do vremeto koga kje se vselite.
Opshto zemeno, vasha obvrska e da go organizirate prikluchuvanjeto na tie uslugi i da gi plakjate smetkite.
Dodeka trae iznajmuvanjeto
Koga iznajmuvate stan ili kukja, imate odredeni prava i obvrski.
Plakjajte ja kirijata navreme. Imate pravo za sekoe plakjanje da dobiete smetkopotvrda.
Odrzhuvajte gi stanot ili kukjata vo razumno chista sostojba. Ako ne go pravite toa, ili ako nanesete shteta na stanot ili kukjata, mozhe da ne vi bidat vrateni site pari od garancijata koga kje prestanete da gi iznajmuvate stanot ili kukjata.
Nemojte da gi obnovuvate, menuvate ili preureduvate stanot ili kukjata bez soglasnost na stanodavecot.
Pochituvajte gi mirot i privatnosta na sosedite, a pogrizhete se toa da go pravat i vashite gosti.
Vashiot stanodavec ili agent ima pravo da vleze vo stanot ili kukjata, megjutoa dolzhen e za toa pismeno da ve izvesti najmalku 24 chasa porano i da vi kazhe zoshto ima potreba da vleze vo stanot ili kukjata. Opravdanite prichini se navedeni na nashata Stranica za vleguvanje na stanodavecot ili sopstvenikot vo stanot ili kukjata. Toj isto taka mozhe da vleze vo stanot ili kukjata vo dogovoren den i vreme, no toa ne smee da bide povekje od sedum dena otkako bilo dogovoreno.
Kazhete mu na vashiot stanodavec ili agent za site popravki shto treba da bidat izvrsheni.
Itni popravki
Javete se kaj vashiot stanodavec ili agent ako vi treba itna popravka. Itni popravki se onie raboti shto pravat stanot ili kukjata da bidat nebezbedni ili vo nego da ne mozhe da se zhivee; na primer, oshtetena ograda na bazenot, oshtetena elektrichna oprema ili grealka, puknata vodovodna cevka, obilno protekuvanje na voda niz pokrivot, aparat od koj istekuva gas, ili pak rasipano kazanche za voda ili klozetska shkolka. Celosen spisok mozhe da najdete na nashata Stranica so itni popravki.
Stanodavecot ili agentot treba vednash da odgovori na baranjeto za itni popravki.
Ako vashiot stanodavec ili agent ne dejstvuva itno, mozhe sami da odobrite da se izvrshi popravka do vrednost od najmnogu $1800. Chuvajte gi site smetkopotvrdi i zapisi za vashite obidi da gi dogovorite itnite popravki.
Potoa mozhete da mu pratite izvestuvanje na vashiot stanodavec ili agent vo koe kje barate da vi se nadomesti troshokot za itnite popravki. Toj ima rok od 14 dena, broejkji od denot koga go dobil izvestuvanjeto, za da vi plati. Formularite mozhe da gi najdete na nashata Stranica so formulari i materijali za pechatenje.
Ako nemate pari za da platite za itnite popravki, ako popravkite chinat povekje od $1800, ili ako stanodavecot odbiva da vi plati, javete se vo Viktoriskata organizacija za potroshuvachki prashanja (Consumer Affairs Victoria) za sovet.
Popravki shto ne se itni
Podnesete pismeno baranje do vashiot stanodavec ili agent za popravkite shto ne se itni. Mozhe da mu napishete pismo ili elektronska poraka, ili pak da gi iskoristite formularite shto mozhe da se najdat na nashata Stranica so formulari i materijali za pechatenje.
Zachuvajte primerok od site pisma, elektronski poraki, pishani poraki, formulari i izveshtai taka shto, ako nastane problem ili spor, kje imate dokaz za site vashi postapki i baranja.
Javete se vo Viktoriskata organizacija za potroshuvachki prashanja ako stanodavecot ili agentot ne gi izvrshil popravkite vo rok od 14 dena otkako bil izvesten za toa.
Zavrshuvanje na iznajmuvanjeto
Koga sakate da se iselite od iznajmen stan ili kukja, mora da go izvestite za toa vashiot stanodavec vo dogovoreniot rok i da gi ostavite stanot ili kukjata vo chista sostojba.
– Izvestete go pismeno vashiot stanodavec ili agent koga planirate da si zaminete.
– Proverete vo Viktoriskata organizacija za potroshuvachki prashanja za da doznaete kolku vreme odnapred treba da izvestite za iseluvanjeto. Toj rok ne e sekogash ist i zavisi od vashata situacija.
– So vashiot stanodavec ili agent razgovarajte za vrakjanjeto na parichnata garancija.
– Popolnete go molbeniot formular za vrakjanje na parichnata garancija i ispratete go do Organot za garancii pri iznajmuvanje na stanben prostor. Formularot mora da bide potpishan od vas i od vashiot stanodavec ili agent.
– Nemojte da go potpishuvate molbeniot formular za vrakjanje na parichnata garancija ako ne se soglasuvate so iznosot shto stanodavecot saka da go zadrzhi od garancijata. Javete se vo Viktoriskata organizacija za potroshuvachki prashanja za besplaten sovet.
– Nikogash nemojte da potpishuvate prazen molben formular za vrakjanje na parichnata garancija.
– Platete gi site zaostanati kirii i smetki.
– Ischistete gi stanot ili kukjata i zemete si gi so sebe site vashi raboti.
– Chuvajte go izveshtajot za sostojbata za sluchaj na spor.
– Ostavete adresa i telefonski broj za kontakt kaj vashiot stanodavec ili agent.
Vazhni raboti shto treba da gi zapomnite
– Nemojte da potpishuvate nishto ako ne razbirate shto znachi toa.
– Nikogash nemojte da potpishuvate prazen formular, duri i ako izgleda sluzhbeno.
– Chuvajte primerok od se shto kje potpishete.
– Pobarajte smetkopotvrda sekojpat koga treba da platite za neshto.
– Smetkopotvrdata za parichnata garancija shto ste ja platile, kako i site drugi smetkopotvrdi za platenite kirii ili za popravki chuvajte gi na sigurno mesto.
Pobarajte besplaten sovet od Viktoriskata organizacija za potroshuvachki prashanja ako imate problem so iznajmuvanjeto ili nekoe prashanje.
