Igumenot Kiprijan Slepchenski, kogo Turcite go spalile ograbuvajkji go manastirot „Sveti Jovan Pretecha” vo demirhisarsko Slepche i pochinal vo machenichka smrt na Veligden pred 237 godini, kje bide proglasen za svetec.
Svetiot arhierejski sinod na Makedonskata pravoslavna crkva na redovna sednica odrzhana na 24 fevruari godinava odluchil kanonizacijata da se odrzhi na 30 april, datumot na negovoto upokojuvanje vo 1780 godina. Ceremonijata kje bide odrzhana vo manastirot „Sveti Jovan Pretecha”, mestoto kade shto sluzhel kako monah i kade shto se upokoil.
– Kanonizacijata na sveti Kiprijan Slepchenski kje bide del od programata za odbelezhuvanje na 50-godishninata od obnovuvanjeto na avtokefalnosta na Makedonskata pravoslavna crkva. Se gordeeme shto del od aktivnostite kje se izvedat na teritorijata na opshtina Demir Hisar. Vo ramkite na ovoj nastan se podgotvuva i programa so nastani shto kje se sluchuvaat vo Slepche i manastirot „Sveti Jovan Pretecha”, na 29 i 30 april godinava – veli gradonachalnikot na Demir Hisar, Ljupcho Blazhevski.
Vo ramkite na podgotovkite za kantonizacija na igumenot, se ispituva dali ovoj novomachenik vodel poteklo od slepchenskiot kraj. Dosega ne postoi pishan dokument za negovoto mesto na ragjanje.
Jeromonahot Serafim i makedonskiot vizantolog Sasho Cvetkovski na rabotnata sredba vo opshtina Demir Hisar izjavile deka vo monashkiot zhivot, najmalku se dava akcent na mestoto na ragjanje i na potekloto na monahot. Ottuka sosema e razbirlivo shto monasite, pokraj monashkoto, go nosat i imeto na mestoto, kade shto sluzhele i kade shto se upokoile.
– Spored dosegashnite nauchni soznanija se znae deka Kiprijan sluzhel vo manastirot „Sv. Jovan Pretecha” kaj Slepche i oti machenichki se upokoil na Veligden vo 1780 godina. Se pretpostavuva deka bil na vozrast od okolu 60 godini – rekle jeromonahot Serafim i profesor Cvetkovski na rabotnata sredba so pretstavnici od opshtina Demir Hisar.
Igumenot Kiprijan bil pogreban vo dvorot na crkvata vo Slepche.
Za machenichkata smrt na Kiprijan ima vreden zapis na makedonski naroden govor, zachuvan od 1780 godina. Nepoznat avtor ovoj tekst go dopishal vo mnogu postaro evangelie, potochno vo „Chetvoroevangelie” od 1548 godina na poznatiot makedonski knizhevnik Visarion Debarski. Vo vmetnatiot zapis na nepoznatiot avtor pishuva deka vo 1780 godina „srede leto se stori skapija, pchenicata pomina kiloto dvanaiset grosha, a hrshta pomina kiloto osom grosha i ranata za imajneto se stori skapa, senoto pomina po tri.”
Vo zapisot ponatamu e napishano deka Turci go ograbile manastirot vo Slepche i go spalile igumenot. „Vo aprili mesec na den Veliki Chetvrtok na vecherta vlegoa haramii Turci kolunci i fati igumena Kuprijana i go machea so ogan go goria za aspri i aspri nemashe da mo dadit tri dni bist na velik den pochina”.
Zapishano e deka aramiite pri grabezhot od manastirot ukrale i sveti moshti so srebrena kutija, koja chinela 120 grosha, tri ikoni, bakar, ruba i se shto pronashle vo hramot odnele vo Monastir (Bitola).
Zapisot e znachaen ne samo od istoriski aspekt, tuku i od jazichen, zashto bil napishan na makedonski naroden govor od centralno makedonsko narechje. Denes, ova znachajno Visarionovo „Chetvoroevangelie” se naogja vo Narodnata biblioteka vo Belgrad, Srbija pod broj Rs 102.
Manastirot vo Slepche bil poznat knizheven i preveduvachki centar. Ovde knizhevnata dejnost se pojavila vo 11 vek i osum veka se sozdavale vredni rakopisi. Za zhal, ovoj vreden skriptorium bil razgraban vo 19 vek i rakopisite odneseni vo Rusija, Srbija, Bugarija i na drugi mesta.
Podgotveni se tekstot za zhitieto, bogosluzhbata i akatistot za novomachenikot Kiprijan Slepchenski shto gi napisha diplomiraniot teolog m-r Viktor Nedeski. Vo sredinata na april, kje bide gotova i ikonata shto se izrabotuva vo sestrinskoto atelje na manastirot.
Chinot na kanonizacijata kje bide prosleden so golema utrinska arhijerejska liturgija na koja se ochekuva da sluzhat arhijerei od nekolku eparhii, kako i visoki pretstavnici od javniot zhivot vo Republika Makedonija.
(“Dnevnik”)
Paraklis za sveti Kiprijan
Na denot na kanonizacijata na prviot novomachenik na podrachjeto na oblasta Demir Hisar, vo dvorot na manastirot vo Slepche, kje pochne izgradbata na tri novi objekti, megju koi i paraklis za svetecot Kiprijan.
– Toa shto sveti Naum pretstavuva za Ohrid, toa za Demir Hisar e sveti Kiprijan Slepchenski. Negovoto sveto delo i zhivot pominat vo machenishtvo zasluzhuvaat vo negova chest da se izgradi paraklis, a na denot na kanoniziranjeto da pochne izgradbata na novata trpezarija i konak. Oti, vakvite objekti se mnogu znachaen i biten element vo edna manastirska celina – reche stareshinata na manastirot, jeromonahot Serafim.
