DAME KRCOSKI, KANDIDAT ZA PRATENIK VO ZAPADNA AVSTRALIJA
Dame Krcoski (36), koj zhivee i raboti vo Pert, e Makedonec koj na pretstojnite parlamentarni izbori se kandidira za pratenik na Zapadna Avstralija. Toj e chlen na Liberalnata partija, koja i pripagja na desnicata, konzervativna demohristijanska partija.
Liberalnata partija e na vlast na federalno nivo vo Avstralija od 2013 godina, a, isto taka, e na vlast na drzhavno nivo vo Zapadna Avstralija od 2008 godina. Dame e roden vo Struga, a potekloto mu e od Mesheishta, Ohridsko.
Koga imal shest godini se preselil so semejstvoto vo Avstralija. Osnovno uchilishte zavrshil vo Melburn. Koga imal 13 godini se vratile vo Makedonija, a po dve godini povtorno se vratile vo Avstralija, potochno vo Pert, kade shto zhiveat i denes. Dame veli deka parlamentarnite izbori kje se odrzhat na 11 mart. Izbornata kampanja oficijalno e pochnata na prvi fevruari, no toj e aktiven na teren so meseci prethodno.
Opishete mi ja Vashata kampanja, kako se vodi kampanja za izbori vo Avstralija, se pravat li mitinzi kako vo Makedonija?
– Masovni mitinzi za vreme na kampanja, kako shto se pravi vo Makedonija, voopshto ne mozhe da zabelezhite. Kako politichar ili kandidat, narodot povekje saka da gi vidi na teren, dali se druzhat so lokalnoto naselenie, dali gi posetuvaat lokalnite biznisi za da gi slushnat predlozite na biznismenite. Narodot sledi dali odite vo poseta na starski domovi za da gi slushnete makite na penzionerite ili dali gi posetuvate lokalnite sportski klubovi za da diskutirate kako mozhe povekje da se pottikne mladinata da vodi zdrav zhivot preku sportuvanje. Narodot vo Avstralija poddrzhuva kandidati koi odat od kukja vo kukja i lichno se zapoznavaat so glasachite. Glasachite go cenat toa, pa potoa reshavaat dali kje ve poddrzhat vrz osnova na vashata platforma i ona shto kje go zabelezhat na teren. Drzhenjeto govori pred mikrofon ne nosi mnogu glasovi tuka.
Shto se zboruva za vreme na kampanja, se vetuvaat li nevozmozhni neshta, kako vo Makedonija, samo za da se dobie glas povekje?
– Vo odnos na vetuvanjata ima mnogu slichnosti, no koga kje vetite neshto, za nekoj da vi poveruva, mora da imate dokaz od kade kje gi najdete tie finansiski sredstva za vasheto vetuvanje, za da vidat glasachite dali mozhe da se ispolni toa ili ne. Na primer, ne mozhete da vetite pokachuvanje na minimalnata plata bez pritoa da dokazhete od kade kje se finansira toa pokachuvanje.
A od kade se finansiraat kampanjite?
– Kampanjite se finansiraat pretezhno od donacii, no za seto toa postoi transparentna procedura, koja mora da se sledi. Sekoj kandidat e zadolzhen sam da si obezbedi finansiski sredstva za svojata kampanja, pomoshta od partijata e minimalna.
Kako se glasa, zadolzhitelno li e glasanjeto ili ne?
– Glasanjeto e isto kako vo Makedonija, no ne se glasa samo vo kutii, ima i drugi opcii. Kako prvo, Avstralija e edna od, mislam, samo tri zemji vo svetot kade shto glasanjeto e zadolzhitelno. Isto taka, so Makedonija se razlikuva po toa shto ovde izminative godini e dozvoleno da se glasa tri nedeli pred denot na izborite. Se razbira deka site onie shto sakaat da glasaat pred denot na izborite, a ne mozhe da go ostvarat toa vo svoeto lokalno glasachko mesto, odnosno mora da patuvaat 5 ili 10 kilometri podaleku, vo posebni prostorii obezbedeni od izbornata komisija za taa prigoda. No, sepak, eden interesen podatok e shto pred izvesno vreme beshe obelodeneto i toa deka duri 30% od glasachite go iskoristuvaat pravoto na glas pred denot na izborite. Ushte edna popularna opcija e poshtenskoto glasanje, koe go koristat gragjani koi nema da bidat vo drzhavata vo onie tri nedeli pred izbori ili se fizichki hendikepirani za da stignat do izbirachkoto mesto. Najnova opcija shto se sproveduva na ovie izbori e toa shto se ovozmozhuva opcijata za elektronsko glasanje preku Internet, da ne se maltretirash da odish nekade, tuku da si glasash od doma. No taa opcija e ogranichena za lugjeto so posebni potrebi.
Shto ochekuvate od Makedoncite, dali kje Ve poddrzhat i dali tie glasovi se dovolni, so ogled na toa shto e golema makedonskata zaednica?
– Jas sum kandidat na Liberalnata partija za izbornata edinica Giravin, koja go dobi imeto od najgolemata naselba od vkupno pet naselbi shto go sochinuvaat toj elektorat. Od okolu 25 000 gragjani so pravo na glas vo mojata izborna edinica, 1 200 – 1 500 se Makedonci. Nekade pomegju 4,5-6% se Makedonci, od koi povekjeto se glasachi na Laburistichkata partija. Giravin so decenii nanazad izbira pratenici od Laburistichkata partija, koja e socijaldemokratska, odnosno levoorientirana partija. Na izminatite izbori, vo 2013 godina, Liberalnata partija zagubi za samo 1 000 glasovi razlika vo ovaa izborna edinica. No rejtinzite chesto variraat. Liberalnata partija e na vlast devet godini i bez razlika kolku dobro raboti, ima edno nepishano pravilo deka koga si na vlast vo Avstralija, rejtingot ti opagja. Poradi toa ne mozham da potvrdam dali glasovite na Makedoncite kje bidat presudni, no siguren sum deka kje igraat kluchna uloga dokolku rezultatot e tesen. Ne sum favorit, taa uloga i ja prepushtam na pratenichkata od Laburistichkata partija, koja 16 godini go pretstavuva Giravin vo Parlamentot na Zapadna Avstralija vo Pert. No ona shto mene mi vleva nadezh e toa shto povekjeto Makedonci koi lichno mi se obrakjaat, mi priznavaat deka se poddrzhuvachi na druga partija, no deka, sepak, kje glasaat za mene. Toa e taka bidejkji Makedoncite vo Pert me poznavaat i znaat kolkavo znachenje bi imalo za makedonskata zaednica (i drzhava) dokolku Makedonec stane pratenik.
Kako planirate da gi pridobiete glasovite od drugite zaednici?
– So mnogu naporna rabota na teren. Jas odam od vrata na vrata i lichno se zapoznavam so naselenieto. Dokolku odi se spored planot, veruvam deka do denot na izborite kje uspeam da tropnam na edna tretina od onie 13 500 domovi vo mojata izborna edinica. Pokraj ova, jas ja poznavam demografskata struktura na naselenieto, bidejkji sorabotuvav so lideri od razlichni etnichki zaednici koga rabotev za federalniot pratenik Luk Simpkins. Negoviot federalen elektorat Kovan go opfakjashe celiot drzhaven elektorat Giravin. Kako poraneshen sovetnik na pratenik, jas vekje imam iskustvo, vo period od nad tri godini komunicirav so nekolku iljadi gragjani na ovie prostori, kade shto sega sum kandidat.
Kolku imate poddrshka od semejstvoto?
– Sekako deka imam. Mojata sopruga Ivona e rodena vo Kichevo, no koga imala chetiri godini se preselile vo Avstralija. Zaedno sme od tinejdzerskite godini. Svadba napravivme vo Ohrid, vo 2009 godina i imame dve mali deca – Leo, koj ima chetiri i pol godini i Aleksandra, koja ima samo dve godini.
Shto rabotite i shto ste po profesija? Kolku politichko iskustvo imate?
– Imam zavrsheno fakultet po politichki nauki i istorija. Momentalno rabotam vo 103.3 Mak FM radio vo Pert, makedonska radiostanica, chij sopstvenik sum, zaedno so moite dvajca prijateli i biznis-partneri Naum i Ljupcho. Povekje od tri godini rabotev kako sovetnik na federalniot pratenik od Liberalnata partija, gospodinot Luk Simpkins. Pretezhno rabotev vo negoviot kabinet vo Pert, no, isto taka, minav odreden period i vo Federalniot parlament vo Kanbera. No, za zhal, na federalnite izbori vo juli minatata godina, Simpkins neochekuvano go zagubi svoeto pratenichko mesto so minimalna razlika. Politichkoto iskustvo shto go steknav kako vraboten vo kabinetot na Luk Simpkins mi dade pottik i samiot da se obidam da navlezam vo politichkite vodi.
Vesna Milenkovska
