Najmalku 14 novinari vekje vodat postapki za da se utvrdi koj gi prislushuval i kje baraat debelo obesshtetuvanje
Najmalku 5.800 lica bile prislushuvani bez sudska naredba (nelegalno) vo periodot od 2008 do 2015 godina, soopshti na pres-konferencija vo petokot Specijalnoto javno obvinitelstvo.
Toa znachi deka nivnite broevi bile vneseni vo sistemite za sledenje na komunikaciite na MVR bez da ima sudska naredba za toa, kako shto nalaga zakonot. Ako eden chovek vo prosek komunicira so najmalku 20 lica, toa znachi deka i nivnite sogovornici (skoro 120 iljadi lica) isto taka bile nelegalno prislushuvani. Toa znachi deka i tie imaat pravo da podnesat oshtetno pobaruvanje. Obvinitelkata Lenche Ristovska reche deka golem broj biznismeni, novinari i politichari bile prislushuvani.
I otkako liderot na SDSM, Zoran Zaev ja objavi prvata „bomba” i na novinarite chii telefoni so godini bile prislushuvani od vlasta im gi predade papkite so transkripti i audio zapisi od nivnite razgovori, prislushuvanjeto na novinarite ne zaprelo. Rakovodni lica vo UBK gi slushale razgovorite na novinarite duri i eden mesec po objavuvanjeto na prvata bomba na 9 fevruari minatata godina.
Novinarot i urednik na “NovaTV”, Borjan Jovanovski bil sleden celi tri godini – od 31.02.2010 do 10.01.2013 godina e sleden na edniot broj dodeka od 25.12.2012 do 10.03.2015 e sleden na drugiot broj koj go koristel. Negovata koleshka i urednik na istrazhuvachkata redakcija vo mediumot Sashka Cvetkovska, bila sledena vo periodot od 10 fevruari 2014 do 15 mart 2015 godina. Spored podatocite koi gi spodeli SJO, nejziniot broj bil slushan 183 dena vo ovoj period.
Telefonot na Meri Jordanovska, novinarka vo Balkanskata istrazhuvachka mrezha (BIRN) bil slushan od fevruari 2014 do mart 2015 godina. Jordanovska veli ochigledno onie shto prislushuvale se chuvstvuvaat slobodni ovaa drzhava da ja koristat kako familijarna privatna firma, pritoa ne zemajkji predvid komu kje nashtetat.
„Samiot fakt shto UBK prodolzhilo so prislushuvanjeto duri i po objavuvanjeto na t.n. bombi, pa duri i otkako osomnichenite za Puch, kako Dzvonko Kostovski, bea osudeni na zatvorska kazna, nedvosmisleno kazhuva koj go vrshel prislushuvanjeto. Sigurno deka Kostovski ne prislushuval otkako vekje bil osuden. Seto ova govori deka UBK bila vo racete na lugje koi bukvalno ne chuvstvuvale nitu strav nitu odgovornost nitu pak se chuvstvuvale zagrozeni za nezakonskite dejstva shto gi pravele – zatoa shto edna decenija, se e vo nivni race. Tie se chuvstvuvaat slobodni ovaa drzhava da ja koristat kako familijarna privatna firma, pritoa ne zemajkji predvid komu kje nashtetat”, veli Jordanovska.
Taa vekje javno im se izvini na site so koi razgovarala telefonski vo periodot i koi isto taka bile slushani.
“Im se izvinuvam na onie lica koi so mene razgovarale vo doverba, bez da znaeme deka sme bile nelegalno snimani. Od chovechki prava vo drzhavata ima edna NULA”, napisha Jordanovska na svojot fejsbuk-profil.
Za “Golemoto uvo” sudovite vo RM i Strazbur dosudija po 6.300 evra obesshtetuvanje
Za nelegalnoto prislushuvanje vo aferata “Golemoto uvo” od 2000 godina, novinarite koi ja tuzhea drzhavata na sud go dobija procesot. Togash 17 novinari ja tuzhea drzhavata i „Telekom” i po shest godini za pretrpena trauma od prislushuvanjeto na nivnite telefonski broevi dobija otshteta od drzhavata vo prosek od po 4.500 evra. Potoa, novinarite go prodolzhija sudskiot proces i vo Strazbur, od kade shto vo 2013 godina dojde presudata za dopolnitelno obesshtetuvanje na novinarite od po 1.800 evra.
Se razbira, i ovaa afera ne ja dobi neophodnata razvrska vo odnos na odgovornosta na politicharite i na sluzhbenite lica zameshani vo sluchajot.
“Ushte vo 2010 mu kazhav deka badzanakot Mijalkov go prislushuva”
I telefonskiot broj na novinarot Sashe Dimovski, kako shto veli samiot, bil eden od sledenite od tajnite sluzhbi. Negoviot broj bil prislushuvan ushte od 2000 godina. No, za razlika od togash, veli novinarot Dimovski, koga prislushuvanjeto se vrshelo samo vo predizorniot period, ovoj pat prislushuvanjeto traelo so godini. I pokraj toa shto telefonot shto toj go koristel bil registriran na ime na brat mu, sepak bil prislushuvan celi shest godini.
„Jas sum eden od novinarite koj vo 2010 objavi deka UBK na chelo so Mijalkov go prislushuva i negoviot badzanak, segashniot sudija vo Evropskiot sud Jovan Ilievski (do skoro prv chovek na Obvinitelstvoto protiv organiziran kriminal – n.z.). Chovekot bukvalo beshe stapisan koga mu gi pokazhav dokazite deka go prislushuvaat. Vo 2010 godina, javnosta ne beshe potresena za prislushuvanjeto za koe zboruvav, a pochnalo ushte vo 2006. Mene ovaa informacija voopshto ne me iznenaduva, no gledajkji ja presudata od Strazbur, drzhavata treba seriozno da se zagrizhi kolku pari kje izgubi sega”, veli Dimovski.
Ako podnesat tuzhbi site lica shto spored SJO od 2008 do 2015 godina bile prislushuvani, spored nekoja analogija vo kaznenata politika na makedonskite sudovi kaznata shto drzhavata bi trebalo da ja plati bi iznesuvala okolu 36 milioni evra. Vo sluchaj pak samo polovina od site direktno i indirektno prislushuvani lica da podnesat tuzhba (okolu 60 iljadi lica), sumata mozhe da dostigne i do neverojatni 360 milioni evra.
Koja treba da bide kaznata na odgovornite lica shto seto ova go ovozmozhile i go pravele?
