Kompozitorot, tekstopisec i aranzher Kristijan Gabroski, poznat kako Risto Bombata, na posledniot konkurs zavrshen vo dekemvri dobi pari za 11 pesni, pejachot i kompozitor Gjorgji Krstevski za chetiri, a pejachot i kompozitor Aleksandar Ristovski-Princ za tri. Parite gi deli Makedonskata radio televizija (MRTV), koja e nositel na konkursite za finansiranje makedonska muzika.
Parite gi obezbeduva Ministerstvoto za kultura koe na posledniot konkurs, koj zavrshi na 29 dekemvri, odobri vkupno $ 157,000 za vkupno 38 pesni. Kako shto prebroivme pogore vo tekstot, od toa skoro polovinata ili 18 pesni se na spomnatite trojca kompozitori.
Gabroski e avtor na kompozicii shto vkupno dobile $ 55,000 (36.000 evra). Toj e avtor i na edna od dvete nagradeni pesni vo kategorijata „Kompozicii so koi se afirmiraat semejnite vrednisti vo opshtestvoto ili mnogudetnite semejstva”.
Konkursot beshe objaven na 30 juni 2017, a odlukata e donesena na 5 januari. MRTV ja objavi i odlukata za neprifatenite pesni, a Gabroski i Krstevski se i megju avtorite na koi im se odbieni i najmnogu pesni.
Ministerstvoto za kultura lani na krajot na noemvri najavi deka kje go ukinuva Zakonot za poddrshka na domashnata muzichka produkcija, so koj od 2014 dosega od Budzetot na drzhavata se potrosheni 2 milioni evra za finansiranje sozdavanje makedonska narodna i zabavna muzika. Ministerstvoto najavi deka zapochna postapka za nosenje nov zakon so koj kje se ukinuva prethodniot, donesen na krajot na 2013 vo mandatot na ministerkata Elizabeta Kancheska-Milevska i Vladata na chelo so Nikola Gruevski. Spored najaveniot rok, predlog zakonot beshe izgotven vo dekemvri.
„Fakt e deka Zakonot e sѐ ushte na sila i deka MRTV zasega postapuva po nego, sѐ dodeka Sobranieto ne go usvoi predlogot na Ministerstvoto za kultura da se ukine ovoj Zakon. No, Ministerstvoto za kultura kje preispita dali ovie odluki na MRTV doneseni vo novata godina na 5 januari, za konkursi koi se povrzani so programata i budzetot od minatata godina, se validni i vo soglasnost so zakonskite propisi”, veli Ministerstvoto za kultura.
Koj kolku se “opari”?
Hristijan Gabroski stoi kako avtor na muzika, tekst i aranzhman na pesni vo povekje kategorii kako „afirmiran izveduvach” i vo zabavna i vo narodna muzika, „istaknat izveduvach” vo narodna muzika i vo zabavna muzika, „vrven izveduvach” vo zabavna muzika, kategorija dzvezdi vo zabavna muzika, kategorija kompozicii so koi se afirmira istorijata na Makedonija i kategorija kompozicii so koi se afirmirat semejnite vrednosti vo opshtetstvoto ili mnogudetnite semejstva.
Za pesnite se davaat po $ 4,600, a vo kategorija dzvezdi skoro $ 7,000: $ 4,600 za audiosnimanje na pesnata i restoto za spot.
Gabroski nema dobieno pari za pesna samo vo tri kategorii: za detski kompozicii, „talenti” i kompozicii so koi se afirmira istorijata na Makedonija. Gabroski e naveden kako avtor na aranzhmanot i producent na audio i video zapisite na dvete pesni na Dario Pankovski, za koi pejachot vo kategorijata „dzvezdi” od zabavna muzika kje dobie rechisi $ 14,000.
Ali Bajram kako izveduvach na dve kompozicii od narodna muzika vo „dzvezdi” kje dobie $ 14,000, a isto kolku i Avni Aljiji vo zabavna muzika.
Aleksandar Ristevski- Princ, kje dobie pari za tri kompozicii kako „vrven izveduvach”, shto e i maksimumot spored Zakonot, kade stoi deka eden ist pejach za edna godina mozhe da dobie pari za najmnogu za tri pesni, a vo kategorijata „dzvezdi” za najmnogu dve pesni.
Megju ostanatite izveduvachi i avtori koi se poddrzhani se navedeni i Filip Peshevski, Valentino Stojanovski, Muhamedali Ameti, Aneta Cvetkovska- Malinkova, Aneta Vasileva, Hristijan Dimitrievski, Irena Spasovska, Jovica Micevski, Goran Naumovski, Ile Spasev, Milena Jovanoska, Risto Samardziev, Bajramalji Idrizi, Ana Pandevska, Angelina Mickovska, Aleksandar Mickovski i Blazhe Aleksovski.
Alagjazovski: Konkursot na MRT e nezakonski
Ministerot za kultura Robert Alagjozovski izjavi deka po dobivanjeto na odlukite na MRT po objaven konkurs spored Zakonot za poddrshka na domashnata muzichka produkcija, vednash sledniot den upatil inspekciski nadzor kojshto konstatiral deka dlaboko se probieni rokovite za nosenje na ovie odluki i soglasno toa odlukite treba da bidat ponishteni.
– Od strana na inspekciskiot nadzor, rakovodstvoto na MRT beshe predupredeno deka se soochuva so krivichna odgovornost poradi ovie nezakonski doneseni odluki so koi se sozdava shteta po budzetot i koi pretstavuvaat zloupotreba i nesovesno rabotenje vo sluzhbata. Isto taka rakovodstvoto na MRT beshe predupredeno deka skluchuvanjeto na dogovori so avtorite po ovie odluki kje predizvika dopolnitelno krshenje na Zakonot i novi osnovi za krivichna odgovornost – izjavi ministerot za kultura Alagjozovski na pres-konferencijata shto se odrzha vo Bitola.
Toj najavi deka Ministerstvoto po celosno zavrshuvanje na inspekciskiot nadzor kje gi izvesti site nadlezhni organi da postapat vo ramki na nivnite nadlezhnosti vo vrska so ovie nezakonski odluki.
– Ja izvestuvame javnosta deka Ministerstvoto ne samo shto gi osporuva ovie odluki, tuku pochna da vrshi retroaktivna detalna proverka na prethodnite konkursi za koi ima soznanija i indicii za krupni nepravilnosti – reche Alagjozovski.
Od prvichniot uvid vo dokumentacijata i nachinot na sproveduvanje na legislativata voocheni se, naglasi ministerot, povekje prekrshuvanja, a edno od najflagrantnite prekrshuvanja se odnesuva na chlenot 20 od Zakonot za poddrshka na domashnata muzichka produkcija, kade shto se veli deka direktorot na MRT po predlog na komisijata, vo rok od tri dena smetani od denot na dostavuvanjeto na predlogot na komisijata, donesuva odluki za izbor na izveduvachite, odnosno kompoziciite koi se prifateni na konkursot.
– Izveshtajot na komisijata za vtoriot kvartalen konkurs, spored odlukata na direktorot, bil dostaven do nego na 19 septemvri 2017 godina i spored Zakonot, direktorot trebalo da odluchi vo rok od tri dena. Samiot fakt deka ovaa odluka e donesena na 5 januari, godinava jasno upatuva na napraveniot prekrshok na legislativata – reche Alagjozovski.
Vo praksata bile utvrdeni i povekje sluchai kade shto eden izveduvach konkuriral i dobival sredstva vo povekje kategorii vo ramki na ist konkurs ili pak chlenovi sopruzhnici dodeluvale sredstva na chlenovi od semejstvoto kako na komisijata.
– So ovaa nastanata situacija ushte ednash se pokazha kolku bil shteten Zakonot za poddrshka na domashnata muzichka produkcija, koj postojano sozdaval dolgovi po budzetot na gragjanite, bil sproveduvan na nesoodveten nachin i so nepravilnosti, a voopshto ne gi postigna deklariranite efekti, nitu pak pridonese za zgolemuvanje na kvalitetot, razvoj na muzichkata industrija i pogolema prisutnost na domashnite artisti na nashite mediumi, tuku se pretvori vo alatka za klientelizam i za kupuvanje poslushnost na muzichkite umetnici – izjavi Alagjazovski.
