Atina kje ponudi megjudrzhaven dogovor za dobrososedstvo, kako onoj shto Skopje go potpisha so Sofija, so cel Grcija da mozhe direktno i posilno da pritisne vrz Makedonija.
Predlozi za imeto, iredentizmot, megjunarodni i regionalni odnosi na Makedonija i merki za pozitivna agenda se chetirite tochki na nacrt spogodbata shto Grcija kon sredinata na fevruari kje i ja dostavi na Makedonija. Ova go otkri shefot na grchkata diplomatija, govorejkji za grchkata drzhavnata televizija ERT, javuva dopisnikot na MIA od Atina. Spored Kodzijas, spogodbata koja ushte e vo faza na formulacija, najprvo kje i bide prezentirana na grchkata, a potoa na makedonskata vlada, dokolku bide prifatena kje pretstavuva osnova za reshavanje na problemot, kje treba da dobie zeleno svetlo od parlamentite na dvete zemji i kje go otvori patot na Makedonija do NATO i EU.
– Vo ovaa spogodba kje bidat vklucheni site temi shto se otvoreni vo vrska so imeto. Posebno poglavje za iredentizmot, no i za temite shto se odnesuvaat na idninata na zemjata, za nejzinata integracija vo megjunarodni organizacii i pozitivna agenda, kako mozhat dopolnitelno da se razvijat nashite odnosite – veli Kodzijas i objasni deka grchkata strana se ushte ja podgotvuva nacrt spogodbata, a ochekuva kon sredinata na fevruari da i bide dostavena na makedonskata vlada.
Shefot na grchkata diplomatija potvrdi deka medijatorot dostavil pet konkretni predlozi, chetiri iminja na makedonski jazik i edno Makedonija (Skopje), dodeka pak vo odnos na grchkite pozicii reche deka spored negovo mislenje imeto treba da bide slozheno so terminot Makedonija, „da ne bide na angliski ami da bide na jazikot ili jazicite na ovaa zemja, bez prevod”. Kako primeri deka postoi megjunarodno iskustvo za vakva formula, shefot na grchkata diplomatija gi spomena Shri Lanka kako zemja shto ima edno, neprevedeno ime i Avganistan, Uzbekistan, Kazahstan, Pakistan kako drzhavi, chii iminja se slozheni zborovi shto go imaat istiot zbor „stan” (!?!?).
– Vo razgovorite, prvata rabota kje bide, koe kje bide imeto, sodrzhinata na imeto i pridavkata na imeto, bidejkji vtoriot element na imeto kje go sodrzhi terminot Makedonija kako geografska oblast. Vtora rabota, dali kje bide 1 ili 2 zbora. Treto dali kje se vovede na jazikot na zemjata ili na megjunaroden jazik i chetvrtoto dali kje bide prevedeno ili ne – otkriva Kodzijas.
Vo odnos na pregovorite za imeto, shefot na grchkata diplomatija, ja povtori negovata pozicija deka imeto vkluchuva sedum prashanja: imeto, upotrebata na imeto, identitetot, jazikot, trgovskata upotreba, akronimite i znacite.
Nikos Kodzijas objasni deka ako postoi soglasnost od makedonska strana za spogodbata, togash taa kje treba da bide izglasana od parlamentite na dvete zemji, soglasno ustavnite odredbi za odobruvanje na megjunaroden dogovor.
Potrebna e promena na makedonskiot Ustav
Shefot na grchkata diplomatija vo opshirnoto i detalno intervju za nacionalnata televizija ERT, javuva dopisnikot na MIA od Atina, veli deka za koj bilo dogovor za reshenie megju dvete zemji potrebno e Makedonija da napravi ustavni promeni. Zaprashan za toa shto bi trebalo da se promeni vo Ustavot, Nikos Kodzijas veli: preambulata i dva chlena, bez da otkrie dopolnitelni detali.
– Koj bilo dogovor shto kje go sluchime, ako ne e pridruzhen od ustavni promeni ili ako sakate da gi kazhete, prilagoduvanja, kje mozhe podocna koj bilo nov premier, od druga politichka oblast, da go smeni. Kje se najde vo teshka pozicija segashnata vlada na ovaa zemja, ako ne se smeni Ustavot, a skluchi megjunarodni dogovori i slednata vlada kje im kazhe deka dejstvuvale protivustavno – objasnuva Kodzijas i dodade deka vladata na Zaev vo ovoj moment nema dvotretinsko mnozinstvo za promena na Ustavot, a prvo shto treba da napravi e da go otvori procesot za izmeni.
Grcija saka paket reshenie
Nema da go podelime problemot na delovi, veli Kodzijas, so shto indirektno go otfrli i predlogot na Nimic, objaven vo grchkite mediumi za postepeno reshavanje na prashanjeto.
Shefot na grchkata diplomatija veli deka saka celosna upotreba na reshenieto, shto spored nego znachi i promena na makedonskite pasoshi i lichni karti. Ovoj negov stav go potkrepi so primeri od negovoto iskustvo kako akademik i ekspert za globalizacija.
– Koga stanav minister, za da im objasnuvam na site sekogash so mene nosev lichna karta i pasosh. I sekogash im velev: pasoshot shto e? Megjunaroden dokument. Shto e lichnata karta? Vnatreshen dokument. Shto e lichnata karta vo vreme na EU? Megjunaroden dokument, zatoa shto e na latinica. Toa e dilemata deka ne postojat klasichni vnatreshni dokumenti kako vo 19 vek i da postoi razlika megju niv, objasni Kodzijas vo ova intervju.
Bez dogovor nema chlenstvo vo NATO
Ministerot za nadvoreshni raboti na Grcija ne sakashe da govori za konkretni vremenski rokovi za reshenie, a vo odnos na toa ako ne se postigne dogovor do NATO Samitot, istakna deka Makedonija bez dogovor ne vleguvaat vo Severno-atlantskata alijansa.
– Procesot za NATO ne e deka nie sakame da gi vneseme vo NATO, tuku deka samite go baraat toa. Nie vo pregovorite go koristime faktot shto tie sakaat da stanat chlen na NATO – reche Kodzijas, dodeka pak vo odnos na eventualni pritisoci od treti strani, istakna deka toj ima isprateno poraka do site, i do EU, NATO, i do SAD i Rusija da ne se meshaat, bidejkji „toj shto se mesha pravi losho i ne saka da se najde reshenie”.
