Nitu privrzanicite na referendumot, nitu nivnite protivnici ne popushtaat od svoite stavovi, no vo taa nivna „vojna”, rechisi nikoj i od dvete strani ne go otvora prashanjeto shto ako referendumot i chlenstvoto vo NATO i vo EU propadnat.
Dodeka vlasta se nadeva na uspeshen referendum, opozicijata si go chuva stavot samo za sebe, a socijalnite mrezhi se onlajn miting kako za pred izbori, samo malkumina go otvoraat prashanjeto shto so Makedonija ako propadne Dogovorot so Grcija, a so nego i vlezot vo EU i NATO. Dali kje ostane istata rabota da ja turkaat nekoi idni generacii, no pod poteshki uslovi, dali Unijata i Alijansata kje se povlechat chekor nazad, pa kje se otvori prostor za ruskata opcija ili pak, Makedonija kje ostane vo vakuum prostor koj kje znachi izolacija?
Analiticharite velat deka se vo igra site opcii, iako evroatlantskite integracii i ponatamu ostanuvaat strateshka opredelba za Makedonija.
Albansko-kosovski faktor
Nacionalniot koordinator za NATO, Stevo Pendarovski, izjavi deka ako referendumotot ne uspee, posledici kje ima za cel region, bidejkji pak se na masa opcii za podelba na Kosovo, so shto, spored nego, najgolema ili prva kolateralna shteta kje bide Makedonija, poradi albanskiot faktor, koj bi mozhel pak da go postavi prashanjeto za granicite na Makedonija.
„Ako ne uspeeme kompletno da go verifikuvame ovoj dogovor, togash kje bidat stopirani pregovorite so NATO. Alternativata kje bide vo nekoe idno vreme da prodolzhime da pregovarame, bidejkji strateshkite celi se tie, EU i NATO, za nas nema druga dobra alternativa, no toa kje bide zadacha na nekoja idna generacija makedonski politichari”, veli Pendarovski.
Andreja Stojkovski od Centarot za evropski strategii veli deka so otfrlanje na dogovorot kje dojde period na novo ochajuvanje i vreme na avtoritarni rezhimi.
„Ako odluchime deka nema da go prifatime Dogovorot, togash treba da bideme podgotveni za ushte posilno vlijanie na liberalni i avtoritarni rezhimi vo drzhavata, za zasiluvanje na propagandata koja shto ja ima i e vekje vidliva i vo ovoj moment i treba da bideme podgotveni da zapadneme vo nov proces na ochajuvanje koj mozhe da nè odvede vo sosema neposakuvana nasoka na dvizhenje. Megju drugoto ona shto treba da bideme nasocheni sega e deka Makedonija nikogash povekje nema da ima simpatii vo megjunarodnata zaednica i nema da ima razbiranje za Makedonija i za sporot so Grcija”, veli Stojkovski.
Kako eden od efektite od propagjanjeto na Prespanskiot dogovor se spomenuva i aktiviranjeto na albanskiot faktor, shto go obrazlozhuva Ismet Ramadani, politichki analitichar i nadvoreshen sovetnik na premierot Zoran Zaev. Toj neodamna izjavi deka „ako ne uspee ovoj dogovor i ako gi zagubime site shansi za NATO i EU, togash ne mozhe da se garantira za korektnosta na Albancite i deka ako ne uspeeme da vlezeme vo NATO i EU mozhe da se sluchi eden krstopat, neshto drugo shto nema vrska so demokratski i evroatlanski procesi. Toj vo nekolku priliki javno gi povika organizaciite i partiite koi se za bojkot na referendumot, da kazhat shto kje se sluchi so Makedonija ako propadne se shto do sega e napraveno.
Shiroka vrata za ruskata politika
Del od ekspertite velat deka propagjanjeto na celiot ovoj proces mozhe da bide otvoranje shiroka vrata za ruskoto vlijanie koe i sega, pred referendumot, kako i prethodno, e mnogu silno.
„Bi bile naivni ako ne razmisluvame i ne sme zagrizheni za ruskoto vlijanie vo regionot. Poglednete shto se sluchi vo Crna Gora, obid za atentat, obid za puch. Ova se seriozni grizhi. Ova ste go videle vekje vo Skopje. Svedoci sme na ruski napori da se sozdadat golemi problemi”, veli Dejmon Vilson, potpretsedatel na Atlantskiot sovet na SAD.
Ako dogovorot propadne vo Makedonija, velat del od ekspertite, Grcija vednash kje se otkazhe od nego, shto mnogu verojatno, kje dovede do izbori vo Grcija, kade opozicijata bi odnela pobeda so kartata deka dogovorot shto go napravil Aleksis Cipras e predavnichki, zatoa shto so nego se priznavaat makedonski narod i makedonski jazik. Po takvo scenario, idnite makedonski pregovarachi nema da dobijat isti uslovi kako sega.
Kje ima li navistina ekonomski benefit?
Nasproti napadite, odbranata na nastojuvanjata da uspee celiot ovoj proces se ubeduvanjata, prvenstveno od vladinite funkcioneri, koi pred javnosta izleguvaat so stavovi deka so dogovorot se zashtiteni makedonski narod i makedonski jazik, a pridobivkite od chlenstvoto vo NATO i vo EU se dvizhat od bezbednosta na drzhavata, pa se do razdvizhuvanje na biznisot so stranski i domashni investicii, shto kje vodi do ekonomski benefit i finansiski implikacii.
(Radio Slobodna Evropa)
