SHTO VELAT ADVOKATI I PROFESORI?
Otkako javnosta slushna za prviot sluchaj koj go pokrena Specijalnoto javno obvinitelstvo, otkako se dozna deka se raboti za izborni izmami vo 2013 i oti e pobarano opredeluvanje na merkata pritvor protiv 8 lica, se postavija i prashanjata koe sega kje bidat i svoeviden test za makedonskoto sudstvo.
Kje se najdat li sudii (junaci) vo prethodna postapka koi kje opredelat pritvor za najvisokite funkcioneri na vladejachkata partija? Dosegashnata praksa vo makedonskiot sistem zboruva deka pritvor se opredeluva vo 90% od sluchaite koga obvinitel toa kje go pobara!? Vo ista faza na istrazhna postapka kako shto e “Titanik” pred javnosta bea prikazhuvani snimki od priveduvanjeto pred sudija na istrazhna postapka na osomnichenite vo “Shpion”, “Zmisko oko”, “Falanga”, Slobodan Bogoevski, Tomislav Kezharovski, “Pajazhina”… i za site niv beshe opredeluvan pritvor. I dali kje sudat sudiite nepristrasno i nezavisno vrz osnova na realni dokazi a ne spored politichki presmetki za “vrednosta” na presudite?
Portalot “Faktor” objavi anketa so nekolkumina advokati i profesori po pravo.
Profesorot Osman Kadriu veli deka na izbori ne smeat da se kandidiraat politichari koi imaat kriminalni dosiea i se involvirani vo masovni krshenja na izbirachkite i chovekovi prava i slobodi.
„Mozheshe da se ochekuva deka Specijalnoto javno obvinitelstvo kje oformi predmet i pokrene procedura. Janeva i nejziniot tim ja imaat javno iznesenata poddrshka od stranskite ambasadori akreditirani vo Makedonija i ne potklekna pod pritisocite na del od partiskata i mediumska hajka vo Makedonija.
Faktot shto Specijalnoto javno obvinitelstvo govori za konkretni dokazi i usmeni svedochenja za protivzakonski dejstvija i vo istovreme navede konkretni iminja na visoki vladini funkcioneri koi rabotele sprotivno na zakonot, ukazhuva na serioznosta so koja dosega se rabotelo. Smetam deka pozitivno kje bide prifatena aktivnosta na Specijalnoto javno obvinitelstvo zatoa shto javnosta i gragjanite ochekuvaat navistina da se rasvetlat site ovie devijantni pojavi, kriminali i korupcija shto se napraveni i koi dovedoa do edna politichkata kriza od koja mnogu teshko izleguva drzhavata. Za nadminuvanje na vnatreshni problemi potrebno e celosno rasvetluvanje na detektiranite nezakonitosti. Tokmu i zatoa beshe formirano Specijalnoto javno obvinitelstvo bidejkji se pokazha deka postoechkoto Obvinitelstvo, na chelo so Marko Zvrlevski, no i sudska vlast bea inertni vo gonenjeto na kriminalot i korupcijata od prichina shto dobar del od niv i samite se involvirani vo ovie devijacii”, veli Kadriu.
Poraneshniot javen obvinitel na Makedonija Jovan Trpenovski vo svojot prvichen kometar veli deka prvichniot nastap na SJO ohrabruva, a sega treba da ochekuvame shto ponatamu.
„Prvichniot nastap na SJO ohrabruva, osobeno so ona koe go iznese, a toa se inkriminaciite za storeni krivichni dela, normalno zapazuvajkji ja prezumpcijata na nevinost, bez da gi kazhe storitelite na delata. Dvete obvinitelki koi gi prezentiraa somnevanjata pokazhaa vrvna profesionalnost. Od anonimnosta kje izlezat sega, a nivnata vrednost kje se potvrdi vo ponatamoshnata rabota”, veli Trpenovski.
Specijalnoto javno obvinitelstvo ja kreira krivichnata postapka so dokazi koi kje pretstavuvaat baza. Sega prashanje e dali sudot kje mozhe da go sledi so istata profesionalnost, kako shto toa go napravi Specijalnoto javno obvnitelstvo, smeta Trpenovski.
„Sudot postapuva vrz dostaveniot materijal, silinata na materijalot, tezhinata na dokazite koi kje gi dostavi Specijalnoto javno obvnitelstvo, kje mora da go nateraat sudot da razmisluva taka kako shto diktiraat dokazite. Ako dokazite utvrdat deka e storeno krivichno delo, sudijata nema izbor, mora da gi rspektira dokazite i mora gi pochituva zakonot. Sudot kje mora soodvetno da reagira, a sudskata odluka mora da korespondira so samite dokazi”, veli Trpenovski, koj ne ochekuva deka kje pretstanat pritisocite vrz Specijalnoto javno obvnitelstvo, duri nema da se iznenadi ako se zgolemat pritisocite i vrz sudstvoto.
Advokatot Aleksandar Tortevski vo izjavata za “Faktor” pak veli deka i pokaj otporot koj mozhe da se javi na pochetokot, sudiite mnogu brzo kje sfatat deka ne smeat da gi shtitat kriminalcite.
„Se nadevam deka sudiite kje sfatat deka od iskluchitelna vazhnost e dosledno da gi primenuvaat zakonite bez razlika koj e prekrshitelot i kakva funkcija izvrshuva. Potrebna e profesionalna, nezavisna i nepristrasna istraga za da mozhe da ja izvlecheme zemjata od dlabokata kriza vo koja se naoagja podolg vremenski period”, veli Tortevski.
Profesorot Krste Shajnoski pak veli deka so akcijata „Titanik”, shto ja povede SJO, se otvori dolgoochekuvaniot shirok front za demokratizacija na opshtestvoto.
„Se pochna so odluki za raschistuvanjeto na sluchaite za kriminalizacija na izborite indicirani vo prislushuvanite materijali. Toa e vazhno ne samo za da se sankcioniraat site onie koi gi prekrshile ustavot i zakonite vo ovaa sfera dosega, tuku i ,pred se,’ ednash za sekogash da se razbere deka vo zemjata nema da se toleriraat nezakoniti postapki i odnesuvanja od bilo kogo, najmalku od nositelite na vlasta. Tie, vprochem, treba da se borat da gi onevozmozhuvaat neregularnite odnesuvanja na poedinci i grupi, a ne da bidat organizatori koi, iskoristuvajkji go svoeto realno vlijanie i sluzhbenata polozhba, da sozdavaat grupi koi imaaat za cel da vrshat krivichni dela protiv izborite i glasanjeto zaradi natamoshno opstojuvanje na vlast i ostvaruvanje na privilegii od praktikuvanjeto na vlasta”, veli profesorot Shajnoski.
Za advokatot Zvonko Davidovikj so potegot shto go prezema SJO i istragata za izborni zloupotrebi pokazhuva deka ima kapacitet da se spravi so kriminalot bez razlika na dosegashnata mokjna zashtita od partisko-politichkite eliti i nositeli na vlasta.
„Ona shto beshe izneseno kako argumenti od strana na Specijalnoto javno obvinitelstvo za nas kako pravnici i advokati ni dava za pravo da kazheme deka timot na Katica Janeva temelno gi rabotele site dokazni materijali shto gi poseduvaat. Prvichniot moj vpechatok e deka Specijalnoto javno obvinitelstvo profesionalno si ja srabotilo svojata rabota vo ovoj del od sluchajot „Titanik” , veli Davidovikj.
