ODBELEZHANI 12 GODINI OD PADOT NA VLADINIOT “KINGER” VO HERCEGOVINA
Nema novi okolnosti koi bi dovele do donesuvanje na poinakva odluka, soopshti Obvinitelstvoto na 12-godishninata od zaginuvanjeto na poraneshniot pretsedatel Boris Trajkovski, osumchlenata delegacija i ekipazhot.
Na 26 fevruari se navrshija 12 godini od smrtta na poraneshniot makedonski pretsedatel Boris Trajkovski, koj zaedno so osumchlenata delegacija tragichno zagina vo avionskata nesrekja kaj seloto Rotimlje, blizu Mostar, BiH. Pomina edna godina od dostavuvanjeto na najnoviot izveshtaj na Megjunarodnata komisija, predvodena od bosanskiot ekspert Omer Kulikj, koja nanovo gi ispituvashe okolnostite pod koi se sluchila nesrekjata, a stavot na makedonskoto Obvinitelstvo ostanuva nepromenet – nema novi okolnosti koi bi dovele do nova istraga i za promena na dosegashnata verzija. A taa veli deka prichina za nesrekjata se „proceduralni greshki na pilotite vo fazata na sletuvanje na mostarskiot aerodrom”.
„Od sporedbata na lanskiot so prethodniot izveshtaj i dokazi ne proizleguvaat novi okolnosti koi bi dovele do donesuvanje na poinakva odluka od prethodno donesenata Rezolucija”, se veli vo soopshtenieto od Obvinitelstvoto. Vo isto vreme, od Obvinitelstvoto potenciraat deka rezolucijata ne e konechna odluka. Toa znachi deka Javnoto obvinitelstvo nema pravna prechka i natamu da gi ispituva site okolnosti na nastanot. No, edinstven nadlezhen za eventualno povtorno pokrenuvanje na istragata ostanuva bosanskoto Obvinitelstvo bidejkji nesrekjata se sluchi na nivna teritorija.
So ova, se chini, se stavi kraj na dolgogodishnite ochekuvanja na makedonskata javnost, a posebno na semejstvata na zaginatite da se doznae celata vistina za ovoj tragichen nastan, koj povekje od edna decenija beshe obvien so mnogu misterii i kontroverzii.
Za prichinite za padot na avionot so koj patuvashe pretsedatelot Trajkovski se izvrsheni dve istragi i bea objaveni dva izveshtaja. Posledniot izveshtaj e mnogu podetalen i veli deka edna direktna prichina, sedum pilotski greshki i chetiri vnatreshni sistemski greshki go predizvikale padot na avionot, dodeka, pak, slozhenite vremenski uslovi i koncentracijata na oblaci bile indirektnata prichina. Na 4 dekemvri 2014 godina Omer Kulikj, shefot na megjunarodniot tim shto izvrshi povtorna istraga po baranje na makedonskata Vlada (prvata beshe vo 2004 godina) za avionskata nesrekja vo koja zagina pretsedatelot Boris Trajkovski, mu go predade nacrt-izveshtajot na pretsedatelot na Komisijata za vozduhoplovni nesrekji i seriozni incidenti i ovlasten pretstavnik na RM, Sotir Kostov. Potoa izveshtajot beshe predaden na Javnoto obvinitelstvo na Republika Makedonija.
Pokraj nesomnenite sedum pilotski greshki, koi bile direktna prichina za padot na „kingerot”, vo izveshtajot bea konstatirani i niza drugi protesti, koi indirektno vlijaele na nesrekjata. Beshe notirano deka „imalo kilava procedura, navigaciski sredstva so fabrichka mana, haos vo vladinata sluzhba shto go organizirala letot, kako i ochigleden haos nad neboto na Bosna”.
Posadata na avionot go napravila priodot za sletuvanje vo iskluchitelno nepovolni meteoroloshki uslovi, po procedura za neprecizen instrumentalen priod, a po gubenje na signalot od kontrolata na letanje vo najchuvstvitelniot segment od priodot. Upravata za civilno-vozduhoplovna plovidba ne sprovela potpoln i kvaliteten nadzor nad rabotata na Sektorot za avionski prevoz pri vladinata Sluzhba za opshti i zaednichki raboti, kade shto imalo mnogu seriozni propusti vo organizacijata, obukata i vrabotuvanjeto na piloti.
Isto taka, Direkcijata za civilno vozduhoplovstvo na BiH neovlasteno ja objavila procedurata za sletuvanje, bez prethodno da bide dizajnirana vo uslovi na nemanje radar. SFOR ne prezel nikakvi merki da ja stavi nadvor od procedura postojnata procedura, koja e povlechena dva meseca po nesrekjata. Golemi dilemi otvori i toa shto povekje od 24 chasa se krieshe mestoto na urivanjeto na avionot. Duri tri nedeli po padot na avionot vo koj zagina makedonskiot pretsedatel Boris Trajkovski bile zemeni primeroci od mestoto na nesrekjata.
Vo ramkite na odbelezhuvanjeto na 12-godishninata od smrtta na pretsedatelot Trajkovski, vo alejata na velikanite na Gradskite grobishta vo Butel, chlenovi od semejstvoto na pretsedatelot (soprugata Vilma i dvete deca), povekje delegacii i gragjani polozhija cvekje na negoviot grob. Cvekje beshe polozheno i na spomen-obelezhjeto vo Rotimlje vo Bosna i Hercegovina. Isto taka, godishninata od smrtta na pretsedatelot Trajkovski se odbelezha i pred platoto na Sportskiot centar „Boris Trajkovski” vo Skopje.
A prikaznite za navodniot atentat i natamu prodolzhuvaat da zhiveat. Cone Krstevski, brat na diplomatot Mile Krstevski koj zagina vo padot na “kingerot” i natamu smeta deka ne stanuva zbor za avionska nesrekja, tuku za atentat vrz pretsedatelot Boris Trajkovski. Krstevski pred novinarite na grobishtata vo Butel po povekjegodishen molk reshi javno da zboruva i da prasha shto navistina se sluchilo vo Rotimlje i so “kingerot”, pri shto pokraj pretsedatelot Trajkovski zaginaa i 8-mina chlenovi na drzhavnata delegacija i na ekipazhot. „Se e vo magla. Jas dvapati sum bil tamu, sum razgovaral so zhiteli na seloto i se ushte ne e rasvetlena tragedijata. Tvrdam deka se raboti za atentat”, veli Cone Krstevski.
Boris Trajkovski za pretsedatel beshe inauguriran na 15 dekemvri 1999 godina, nasleduvajkji go Kiro Gligorov. Kako pretsedatel beshe posveten na demokratski ideali i na evroatlanskata orientacija na zemjata, a znachaen e negoviot pridones vo nadminuvanje na voenata kriza od 2001 godina.