POGREShNI PRESMETKI ILI SKANDAL VO TIRANA
Misteriozno ischeznale nad 600 ikoni, koi policijata vo Albanija gi zapleni pred dve godini pri apsenjeto na kolekcionerot Gjerg Timio (51) od Korcha (a koj e vekje osuden na sedum godini zatvor), pishuva skopski “Dnevnik”.
Timio e proglasen za vinoven deka poseduval i trguval so ikoni, koi bile ukradeni od manastiri i crkvi vo Makedonija i vo Albanija. Skandalot so ischeznuvanjeto na ikonite go otkrija novinari od vesnikot „Shkjiptarja” od Tirana, koi objavija deka dve institucii vo zemjata liferuvaat vo javnosta tri razlichni brojki za ikonite so toa frlajkji somnezh deka mozhebi stanuva zbor za nekakva institucionalna zloupotreba vo Albanija, pogreshno vodenje na registrite ili neshto drugo. Spored tvrdenjeto, albanskoto MVR objavilo deka stanuva zbor za zapleneti 1.177 predmeti od koi najgolem del bile ikoni. Od druga strana pak od albanskoto ministerstvo za kultura dva pati soopshtile dve razlichni brojki – ednash deka se zapleneti 477 ikoni, a vtoriot pat 476 ikoni.
Ona shto e interesno e molkot na instituciite vo vrska so ova tvrdenje. Inaku ikonite, otkako zavrshil sudskiot proces pred samo nekolku dena, bile preneseni vo Nacionalniot istoriski muzej vo Albanija, po shto so soopshtenie do mediumite se oglasilo Ministerstvoto za kultura. Tokmu vo soopshtenieto na ministerstvoto bila objavena spornata informacija odnosno deka policijata vo 2013 godina vsushnost zaplenila 477 ikoni shto e sprotivno na informacijata na albanskoto MVR deka togash bile zapleneti 1.177 predmeti. Po ova se postavuva prashanjeto kade se drugite nad 600 predmeti od koi najgolem del se ikoni, dali tie mu se vrateni na kolekcionerot ili ednostavno „isparile”.
Pri sudenjeto na Timio sudot ja zel predvid negovata soglasnost da mu se sudi po skratena sudska postapka, pa presudenata kazna mu e namalena za edna tretina so shto kolekcionerot kje treba da odlezhi 4 godini i osum meseci. Zaedno so Timio, osuden e i negoviot sorabotnik Arben Spaho (42), koj dobi shest godini zatvor, no mu e namalena na chetiri godini od istite prichini.
Inaku vo akcijata „Ikona” albanskata policija zapleni ikoni, artefakti, bronzeni i drugi predmeti, koi poteknuvaat od sredniot vek. Koga policijata go otkri magacinot so ikoni i drugi vredni predmeti, Timio tvrdeshe deka e kolekcioner. Iako na negov tovar se stavashe deka ukradenite ikoni od Makedonija i od Albanija gi shvercuval i im gi prodaval na kolekcioneri vo Italija i vo Shvajcarija, odnosno deka vrshel trgovija so artefakti, sepak Obvinitelstvoto uspealo da najde dokazi samo za krazhbata na predmetite. So ova znachitelno se namali tezhinata na delata za koi prvichno postoeja somnezhi deka gi storil.
Timio vo svoeto svedochenje reche deka e nevin i deka e namesten od visoki politichki strukturi. Toj ne samo shto ne ja priznal vinata tuku ja obvinil policijata deka ukrala predmeti od negoviot „privaten muzej” vo koj imal tri iljadi eksponati, a koi ne postojat vo nitu eden zapisnik.
Kolekcionerot go obvini i Obvinitelstvoto za necelosna istraga i za prikrivanje dokazi naveduvajkji deka eden od skrienite dokazi se i SMS-porakite upateni do pratenikot Kocho Kokdima, koj mu baral ikona vredna milion evra za premierot Edi Rama da mu ja podari na poraneshniot britanski premier Toni Bler, inaku sovetnik vo vladata na Rama. Pri svoeto prvo pojavuvanje na sud lichno go obvini premierot deka go namestil za ova megjunarodno krivichno delo.
(“Dnevnik”)
Na Makedonija ne i se vrateni ukradenite ikoni na Dicho Zograf
Vo Makedonija se ushte ne se vrateni 20 ikoni za koi makedonskoto MVR i domashni eksperti potvrdija deka se ukradeni od manastiri i crkvi od zemjata. Makedonskite eksperti utvrdija deka dve vredni ikoni, koi lichno gi naslikal velikanot Dicho Zograf, kako i tri, po koi makedonskata policija tragala preku Interpol, se del od listata so 20 makedonski ikoni.
Se ushte nema odgovor od Ministerstvoto za kultura na Albanija zoshto makedonskite ikoni ne se vrateni, iako albanskite ikoni vekje se preneseni vo Muzej vo Tirana.
