Iako se zboruvashe deka pregovorite za imeto se vo kjorsokak i deka propadnale, sepak vo ponedelnikot zadzvoni telefonot na relacija Skopje-Atina.
Premierite na Makedonija i na Grcija, Zoran Zaev i Aleksis Cipras razgovarale cel eden chas (od 15 do 16 chasot). Sledniot den, vo vtornikot, beshe najaveno da se sluchi nivnoto konechno dogovaranje po telefon, po shto, kako shto prethodno beshe planirano, kje usledi nivnata zaednichka sredba vo Mala Prespa za potishuvanje na dogovorot.
Premierot Zaev vo ponedelnikot vecherta gostuvashe na Televizija “Telma” vo debatna emisija kade odgovarashe i na prashanja na prisutnite. Izjavi deka ochekuva mnogu brzo kje bide postignato konechnoto reshenie za sporot i deka toa bi mozhelo da se sluchi pred Samitot na EU zakazhan od 25 i 29 juni.
Toa, reche Zaev, bi bil dogovor najprvin megju premierite, pa megju ministrite za nadvoreshni raboti, a duri potoa kje bidat informirani pretsedatelot na drzhavata, shefot na opozicijata, drugite politichki lideri i gragjanite. Konechnata odluka kje bide donesena na referendum. Toj negirashe deka procesot se odolgovlekuva poradi dopolnitelni baranja od grchkata strana.
Vrakjanje na frustraciite, radikalizmot, kvazipatriotizmot, nacionalizmot, se posledicite od eventualnoto otfrlanje na dogovorot so Grcija na referendumot shto kje se odrzhi vo Makedonija, reche premierot Zoran Zaev vo vecherashnata debata na „Top tema”.
– Seto toa ne ni treba. Nie gradime gragjansko, multietnichko opshtestvo. Makedonija da ima perspektiva, da bide kako shto velam „zapishana vo katastar so imoten list” kako sekoja normalna zemja, so perspektiva kako chlenka na NATO, na EU. Toa kje bide pottik i za reformite i za unapreduvanje na zhivotot na gragjanite. Ne sakam i da pomislam shto kje se sluchi ako ne uspee. Mora da gledame napred i ubeden sum deka ovaa shansa nema da ja ispushtime kako gragjani na Makedonija. Ovaa istorska shansa obezbeduva samo dobri perspektivi za Makedonija, go zajaknuva identitetot, ne pravi faktor da sedime zaedno so site zemji, a toa se golemi raboti. Veruvam deka gragjanite kje go sfatat toa, reche Zaev.
Toj ne stravuva od nezadovolstvo po objavuvanjeto na dogovorot.
– Gragjanite kje gi imaat na uvid site argumenti, site faktori kje go kazhat svojot stav. No, mozhno e se, mozhe da zavrshi mojata politichka kariera. Nosam odluki, kje go soopshtam mojot stav i kje chekoram soglasno dogovorenoto, a potoa sleduva referendum. Verojatno vleguvam vo edna magla kako politichar, a zaedno so mene i ovaa Vlada i ova mnozinstvo. Od maglata mozheme da izlezeme dlaboko vo moreto i da se udavime politichki, no mozhe da izlezeme i na nekoja zelena poljana. Toa se opciite za mene, za Vladata, za mnozinstvoto. Makedonija kje izleze na avtopat, kje chekori napred i samo toa e vazhno, izjavi Zaev.
Opozicijata i pretsedatelot da ne go opstruiraat dogovorot
Premierot Zaev gi povika VMRO-DPMNE i pretsedatelot na drzhavata Gjorge Ivanov da ne go opstruira eventualniot dogovor so Grcija.
– Ako ima dogovor, toj kje bide objaven so site detali i na toj nachin gragjanite kje mozhat da formiraat svoe mislenje. Sega gragjanite go formiraat mislenjeto vrz osnova na ona shto go znaat. Mene mi e znachajno, gragjanite koga kje gi vidat site detali da znaat deka dogovorot e fer i go jakne nashiot identitet. Gi povikuvam opozicijata i pretsedatelot, ako sme za NATO i EU chesno e da kazheme deka toa e mozhno samo so reshavanje na ova prashanje. Jas kje ja prezemam odgovornosta. Tie mozhe da kazhat deka za da ne gi poprechuvaat EU i NATO integraciite ne sakaat da pravat opsturukcii. Ova e prashanje na koe kje vidime koj e navistina za NATO i EU. Ako site sme za toa, migracijata ne sopira duri i pri promena na vlasta. Verojatno e rizikot i toj, politichki da zavrsham. No, ako i gi otvorime perspektivite na Makedonija, mladite da ne se iseluvaat ami da ostanuvaat doma – togash toa vredi, reche Zaev.
Ako Grcija izvrduva, se se vrakja nazad
Prashan dali ima garancii od Grcija i megjunardnata zaednica deka dogovorenoto kje se sprovede, Zaev reche deka toa e predvideno vo dogovorot. No, ako neshto se sluchi i ne se sprovede, zastanuva se i mozhe da se vrati nazad, no ne razmisluvame vo toj pravec.
– Od Grcija ochekuvame pomosh i poddrshka, kako shto sega e primerot so Bugarija. Ochekuvame so Grcija da staneme strateshki partner, reche Zaev.
Za eventualnite predvremeni izbori zaedno so referendumot, premierot istakna deka toa ne go planira, no, kako shto navede, kje zavisi i od mnogu drugi faktori. Zaev se zalaga izborite da odrzhat vo redovniot termin, a predvremeni izbori, spored nego, bi bile izgubeno vreme za Makedonija.